Lifelong Learning : misschien wel de belangrijkste menselijke skill in het AI-tijdperk
Lifelong Learning: misschien wel de belangrijkste menselijke skill in het AI-tijdperk
AI verandert niet alleen wat we doen.
Het verandert ook hoe snel ons werk, onze kennis en de vaardigheden die we nodig hebben zich ontwikkelen.
Daarom denk ik dat één vermogen steeds belangrijker wordt: blijven leren.
Niet alleen in de betekenis van opleidingen volgen, certificaten behalen of nieuwe technologie leren gebruiken. Lifelong learning gaat voor mij veel verder. Het gaat om nieuwsgierig blijven. Jezelf opnieuw durven uitvinden. Bestaande overtuigingen ter discussie stellen. Iets nieuws proberen terwijl je het nog niet beheerst.
En juist daar wordt het interessant. Want als we willen dat mensen een leven lang blijven leren, kunnen we niet alleen kijken naar welke skills ze nodig hebben. We moeten ook begrijpen waardoor mensen wíllen leren.
Van moeten leren naar willen ontwikkelen
Een interessante lens hiervoor is de zelfdeterminatietheorie van psychologen Edward Deci en Richard Ryan. In deze motivatietheorie staan drie psychologische basisbehoeften centraal: autonomie, competentie en verbondenheid.
Wanneer die behoeften worden ondersteund, ontstaat eerder intrinsieke, duurzame motivatie.
En precies daar zie ik een belangrijke verbinding met lifelong learning.
Autonomie — ik heb invloed op mijn ontwikkeling
Mensen willen ervaren dat ze zelf richting kunnen geven aan wat ze doen en leren. Dat wordt in een wereld met AI alleen maar relevanter.
Wanneer technologie steeds meer taken kan overnemen, ontstaat al snel de vraag:
- wat betekent dit voor mijn werk?
We kunnen mensen vertellen dat ze zich moeten aanpassen, moeten bijscholen en AI moeten leren gebruiken.
Maar “je moet jezelf ontwikkelen omdat anders je baan verandert” is een heel andere motivatie dan:
- Welke kant wil jij op — en hoe kan technologie je helpen om daar te komen?
Lifelong learning vraagt daarom om ruimte voor eigenaarschap. Niet alleen een voorgeschreven leerpad, maar mensen helpen ontdekken wat ze willen leren, waarom en waartoe.
Competentie — ik ervaar dat ik kan groeien
Om te blijven leren, moeten mensen ervaren dat ontwikkeling mogelijk is. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar AI kan hierin een vreemde paradox veroorzaken.
We worden dagelijks geconfronteerd met technologie die razendsnel schrijft, analyseert, programmeert, ontwerpt en informatie verwerkt. Dat kan nieuwsgierigheid oproepen, maar ook onzekerheid:
- Wat voeg ík eigenlijk nog toe?
Juist daarom wordt het belangrijk om competentie niet alleen te definiëren als wat iemand zelfstandig kan produceren.
Misschien moeten we veel meer kijken naar het vermogen om goede vragen te stellen, informatie kritisch te beoordelen, verbanden te leggen, keuzes te maken, creatief te denken en nieuwe kennis toe te passen.
AI kan daarbij zelfs een krachtige leerpartner worden. Het kan feedback geven, uitleg aanpassen, oefenen mogelijk maken en de drempel verlagen om iets nieuws te proberen.
Maar het doel moet niet zijn dat AI steeds competenter wordt in plaats van ons.
Het interessante vraagstuk is hoe AI ons kan helpen zelf competenter te worden.
Verbondenheid — ik leer niet alleen
En dan misschien de meest menselijke van de drie: verbondenheid. Leren is nooit uitsluitend een individueel proces geweest.
We leren door anderen te observeren, vragen te stellen, samen te werken, feedback te krijgen, fouten te bespreken en ervaringen te delen.
Juist wanneer kennis vrijwel onmiddellijk beschikbaar is, wordt die sociale dimensie van leren misschien belangrijker.
Want informatie kun je opvragen.
Maar ontwikkeling ontstaat vaak in de ontmoeting.
Een collega die je uitdaagt. Een docent die een andere vraag stelt dan je verwacht. Een professional uit een ander vakgebied die je perspectief verandert. Een omgeving waarin je iets nog niet hoeft te kunnen, maar wel wordt uitgenodigd het te proberen.
Dat is iets anders dan toegang hebben tot kennis.
Misschien moeten we anders naar onderwijs kijken
Dat brengt me bij een vraag die mij steeds meer bezighoudt.
We hebben onderwijs lange tijd ingericht rondom een vrij logisch model:
leren → diploma → werken
Maar wat als kennis en beroepen sneller veranderen dan onze opleidingsmodellen?
Dan ontstaat een ander model:
leren → werken → reflecteren → opnieuw leren → veranderen → verder ontwikkelen.
Onderwijs wordt daarmee niet alleen de plek waar we mensen voorbereiden op een beroep.
Het krijgt ook een rol in het ontwikkelen van het vermogen én de motivatie om een leven lang te blijven leren.
En dat vraagt iets van onderwijs én organisaties.
Niet alleen toegang bieden tot trainingen, technologie en kennis, maar omgevingen creëren waarin mensen autonomie ervaren, zich competent kunnen voelen én verbonden blijven met anderen.
Human-Centered AI begint misschien wel hier
De discussie over AI gaat vaak over technologie: wat kan het al, welke banen veranderen en welke skills worden belangrijk?
Maar misschien moeten we nog een andere vraag stellen:
Hoe zorgen we ervoor dat mensen zich in een wereld die steeds sneller verandert, willen en kunnen blijven ontwikkelen?
Want uiteindelijk zit onze toekomstbestendigheid misschien niet in alles wat we vandaag weten.
Maar in ons vermogen om morgen opnieuw te leren.
En technologie?
Die kan daarbij een fantastische katalysator zijn.
Zolang we de mens niet uit het leerproces halen, maar juist meer ruimte geven om autonoom, competent en verbonden te groeien.
Magnefiek - Sylvia Hendriks
Grounded in humanity.
Connecting People, Knowedge & AI.
Grounded in Humanity. Connecting People, Knowledge & AI.



