Lifelong Learning : misschien wel de belangrijkste menselijke skill in het AI-tijdperk

5 oktober 2026

Lifelong Learning: misschien wel de belangrijkste menselijke skill in het AI-tijdperk

AI verandert niet alleen wat we doen.


Het verandert ook hoe snel ons werk, onze kennis en de vaardigheden die we nodig hebben zich ontwikkelen.


Daarom denk ik dat één vermogen steeds belangrijker wordt: blijven leren.


Niet alleen in de betekenis van opleidingen volgen, certificaten behalen of nieuwe technologie leren gebruiken. Lifelong learning gaat voor mij veel verder. Het gaat om nieuwsgierig blijven. Jezelf opnieuw durven uitvinden. Bestaande overtuigingen ter discussie stellen.  Iets nieuws proberen terwijl je het nog niet beheerst.


En juist daar wordt het interessant. Want als we willen dat mensen een leven lang blijven leren, kunnen we niet alleen kijken naar welke skills ze nodig hebben. We moeten ook begrijpen waardoor mensen wíllen leren.


Van moeten leren naar willen ontwikkelen


Een interessante lens hiervoor is de zelfdeterminatietheorie van psychologen Edward Deci en Richard Ryan.  In deze motivatietheorie staan drie psychologische basisbehoeften centraal: autonomie, competentie en verbondenheid.


Wanneer die behoeften worden ondersteund, ontstaat eerder intrinsieke, duurzame motivatie.

En precies daar zie ik een belangrijke verbinding met lifelong learning.


Autonomie — ik heb invloed op mijn ontwikkeling


Mensen willen ervaren dat ze zelf richting kunnen geven aan wat ze doen en leren. Dat wordt in een wereld met AI alleen maar relevanter.


Wanneer technologie steeds meer taken kan overnemen, ontstaat al snel de vraag:


  • wat betekent dit voor mijn werk?


We kunnen mensen vertellen dat ze zich moeten aanpassen, moeten bijscholen en AI moeten leren gebruiken.


Maar “je moet jezelf ontwikkelen omdat anders je baan verandert” is een heel andere motivatie dan:


  • Welke kant wil jij op — en hoe kan technologie je helpen om daar te komen?


Lifelong learning vraagt daarom om ruimte voor eigenaarschap. Niet alleen een voorgeschreven leerpad, maar mensen helpen ontdekken wat ze willen leren, waarom en waartoe.


Competentie — ik ervaar dat ik kan groeien


Om te blijven leren, moeten mensen ervaren dat ontwikkeling mogelijk is. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar AI kan hierin een vreemde paradox veroorzaken.


We worden dagelijks geconfronteerd met technologie die razendsnel schrijft, analyseert, programmeert, ontwerpt en informatie verwerkt. Dat kan nieuwsgierigheid oproepen, maar ook onzekerheid:


  • Wat voeg ík eigenlijk nog toe?

Juist daarom wordt het belangrijk om competentie niet alleen te definiëren als wat iemand zelfstandig kan produceren.


Misschien moeten we veel meer kijken naar het vermogen om goede vragen te stellen, informatie kritisch te beoordelen, verbanden te leggen, keuzes te maken, creatief te denken en nieuwe kennis toe te passen.


AI kan daarbij zelfs een krachtige leerpartner worden. Het kan feedback geven, uitleg aanpassen, oefenen mogelijk maken en de drempel verlagen om iets nieuws te proberen.


Maar het doel moet niet zijn dat AI steeds competenter wordt in plaats van ons.


Het interessante vraagstuk is hoe AI ons kan helpen zelf competenter te worden.


Verbondenheid — ik leer niet alleen


En dan misschien de meest menselijke van de drie: verbondenheid. Leren is nooit uitsluitend een individueel proces geweest.


We leren door anderen te observeren, vragen te stellen, samen te werken, feedback te krijgen, fouten te bespreken en ervaringen te delen.


Juist wanneer kennis vrijwel onmiddellijk beschikbaar is, wordt die sociale dimensie van leren misschien belangrijker.


Want informatie kun je opvragen.


Maar ontwikkeling ontstaat vaak in de ontmoeting.


Een collega die je uitdaagt. Een docent die een andere vraag stelt dan je verwacht. Een professional uit een ander vakgebied die je perspectief verandert. Een omgeving waarin je iets nog niet hoeft te kunnen, maar wel wordt uitgenodigd het te proberen.


Dat is iets anders dan toegang hebben tot kennis.



Misschien moeten we anders naar onderwijs kijken


Dat brengt me bij een vraag die mij steeds meer bezighoudt.


We hebben onderwijs lange tijd ingericht rondom een vrij logisch model:


leren → diploma → werken


Maar wat als kennis en beroepen sneller veranderen dan onze opleidingsmodellen?

Dan ontstaat een ander model:


leren → werken → reflecteren → opnieuw leren → veranderen → verder ontwikkelen.


Onderwijs wordt daarmee niet alleen de plek waar we mensen voorbereiden op een beroep.


Het krijgt ook een rol in het ontwikkelen van het vermogen én de motivatie om een leven lang te blijven leren.


En dat vraagt iets van onderwijs én organisaties.


Niet alleen toegang bieden tot trainingen, technologie en kennis, maar omgevingen creëren waarin mensen autonomie ervaren, zich competent kunnen voelen én verbonden blijven met anderen.


Human-Centered AI begint misschien wel hier


De discussie over AI gaat vaak over technologie: wat kan het al, welke banen veranderen en welke skills worden belangrijk?


Maar misschien moeten we nog een andere vraag stellen:


Hoe zorgen we ervoor dat mensen zich in een wereld die steeds sneller verandert, willen en kunnen blijven ontwikkelen?


Want uiteindelijk zit onze toekomstbestendigheid misschien niet in alles wat we vandaag weten.


Maar in ons vermogen om morgen opnieuw te leren.


En technologie?


Die kan daarbij een fantastische katalysator zijn.


Zolang we de mens niet uit het leerproces halen, maar juist meer ruimte geven om autonoom, competent en verbonden te groeien.



Magnefiek - Sylvia Hendriks


Grounded in humanity.

Connecting People, Knowedge & AI.

Grounded in Humanity. Connecting People, Knowledge & AI.


door Magnefiek • 12 oktober 2020
Nieuwe technologie zet onze wereld op zijn kop. We kunnen 24/7 keuzes maken, ons oriënteren en consumeren. Technologie maakt ons leven, wonen en werken steeds gemakkelijker en stelt ons in staat om de producten en services die we gebruiken te personaliseren. Ben jij een aanbieder van een product of service en niet de enige in je branche? Dan is er werk aan de winkel. Je investeert in nieuwe technologieën, weet de servicestandaard bij te benen van je concurrent en innoveert continu. Hoe kan het dan dat de concurrent je toch steeds voor lijkt te zijn? Waarom kiezen niet steeds meer klanten voor jou? Maar wel voor je concurrent? Innovatie is geen copy-cat Wat veel bedrijven onderschatten is de kracht van innovatie vanuit het perspectief van hun klanten. Waar ze focussen op concurrentie, product en services vergeten ze voor wie ze innoveren. En daarmee missen ze het inzicht in de verschillende behoeften, verwachtingen en leefwereld van hun klanten voor, tijdens en na het gebruik van hun product of service. Het simpelweg kopiëren van innovaties in kenmerken van services en producten van je concurrent zal geen of misschien korte termijn winst opleveren. Maar op den duur win je er geen klanten extra bij, sterker nog je kunt ze ook verliezen. Kerry Bodine is een zeer bekende expert op het gebied van Customer Experience en auteur van Outside-In (aanrader!). Zij schrijft hierover in haar 2013 Harvard Business Review arti kel : “Everyone talks about customer experience innovation, but no one knows quite what it is or how to attain it. In fact, when we ask customer experience professionals how they’re driving their innovation efforts, we find several misguided approaches that actually thwart differentiation and waste massive amounts of time and money in the process”. Klantbeleving als katalysator voor Innovatie Innoveren is geen imiteren. Innoveren gaat over jezelf onderscheiden ten opzichte van andere aanbieders. Dat doe je niet door alles hetzelfde te doen. Door net zo snel producten of services te leveren. Door via dezelfde kanalen dezelfde boodschap te zenden. Door de ‘leuke dingen’ na te doen. Probeer maar eens CoolBlue na te doen door met blauwe busjes te gaan leveren. Je zult niet hetzelfde effect bereiken. Wat dan wel? Innoveren gaat over jezelf onderscheiden. Laten zien en ervaren wat jou anders maakt dan de rest. Wat jou de moeite waard maakt om voor te kiezen en bij terug te komen. Wat jou bijzonder maakt om aan te bevelen bij anderen. Hoe dan? Twee belangrijke pijlers onder innovatie zijn je klanten en je cultuur. 1. Begrijpen wat geluk voor je klanten is Het goed begrijpen van je klanten, de doelen die ze met jouw product of service willen bereiken en hun verwachtingen ten aanzien van jou, je product en service. Dat klinkt simpel maar is het niet. Klanten kiezen niet louter functioneel of rationeel. Er zit ook altijd emotie bij. Hoe klein ook. Juist in het gevoel dat jij ze meegeeft kun jij je onderscheiden. Klantgeluk zit in het realiseren van je doelen, op een gemakkelijke én plezierige manier. Om klantgeluk te leveren moet je weten waaraan je product of service moet voldoen, hoe je het gemakkelijk kunt maken om bij jou dit product te kopen en gebruiken en wat interactie met jou plezierig maakt. Als je innoveert vanuit deze 3 principes maak je impact op klantgeluk. 2. Een Cultuur die streeft naar 100% Klantgeluk Een cultuur waarin innoveren om klantgeluk te leveren is een cultuur waar medewerkers ondernemend en creatief mogen zijn. Waar medewerkers op zoek gaan naar interactie met je klanten, experimenteren en leren. Leren van nieuwe manieren van serviceverlening, leren van het veranderen of verbeteren van je product, leren van klantreacties. Het vraagt om het doorbreken van oude patronen en regels. Meer autonomie bij je medewerkers en vooral vertrouwen in je medewerkers. Het betekent niet de boel maar de boel laten. Maak duidelijk welk bedrijf je wilt zijn voor je klanten. Wie je klanten zijn en wat je voor ze wilt betekenen. Laat je medewerkers een gedeeld begrip krijgen van je klanten, wat ze willen bereiken en wat klanten verwachten van jouw medewerkers. Prikkel je medewerkers, stimuleer nieuwsgierigheid, engageer je medewerkers in het leveren van klantgeluk. En faciliteer ze om te ontdekken, te ontmoeten en het elke dag beter te doen. Door in contact te staan met de klanten, echt te luisteren en net dat stapje extra te zetten bouwen zij aan een relatie met je klanten. Door medewerkers te verbinden aan klantgeluk creëer jij een katalysator voor innovatie. Waarmee je kunt bouwen aan producten en services die onderscheidend zijn en je klantenkring laat groeien met klanten die bij je terugkomen en jou promoten. Zo maak jij van Klantgeluk een Katalysator voor Innovatie.
door Magnefiek • 29 september 2020
Klanten hebben veel te kiezen. Elke dag weer. Ze kunnen een product of service bestellen anytime, anywhere en ook steeds meer anyhow .De mooie boodschappen omringen ons 24/7. Vanaf het moment dat we onze mobiele alerts inzien tot het openslaan van de krant tot de digitale reclameborden op weg naar kantoor en checken van onze socials. Geen wonder dat we massaal onze antennes uitzetten en alleen nog aandacht geven aan dat wat echt belangrijk is of ... dat wat bijzonder en niet zo alledaags is. Slechts 25% van de klantervaring is bijzonder Alle mooie reclame boodschappen en beloften ten spijt ...in de praktijk valt het wel mee ... of beter gezegd tegen. Uit onderzoek blijkt dat bijzondere ervaringen sporadisch voorkomen. Slechts een kwart van de consumenten wereldwijd ervaart de interactie in het aankopen of gebruiken van een product/service als bijzonder. En daarmee ruim 75% van de klanten dus niet. Top drie ergernis Ongeveer de helft van de klanten zegt dat ze na slechts één slechte ervaring zouden overstappen. In het geval van meerdere slechte ervaringen stijgt dit percentage naar 80%. Uit meerdere onderzoeken (Zendeskrapport 2020, CEM benchmark 2020) blijkt de top 3 ergernissen van klanten: lange wachttijden tijdens de interactie automatisering wat het lastig of onmogelijk maakt om een mens te spreken informatie steeds moeten herhalen Het wegnemen van deze ergernissen is een basis om de klantervaring van negatief naar verwachtingsniveau te brengen. Daarmee maak je de klantervaring nog niet bijzonder. Wat levert een bijzondere klantervaring op? Je draagt bij aan klanttevredenheid en binding door ergernissen weg te nemen en je klanten te laten ervaren wat jou bijzonder en de moeite waard maakt. Een bijzondere klantervaring wordt gedeeld door mensen. Bij het zoeken en vergelijken vertrouwen mensen steeds meer op de reviews van andere consumenten dan de mooie verkooppraatjes of het afgeprijsd artikel. Met het toenemen van het aantal sterren in je review, neemt de aankoopbereidheid toe. Tevreden klanten laten een bijna 3x zo hoge retentie zien. Dit betekent dat tevreden klanten 3x meer geneigd zijn om terug te komen en/of andere producten uit je assortiment te proberen. Negen van de tien klanten willen zelfs meer betalen voor een betere klantervaring tot wel 50% meer van de kostprijs! Met het leveren van een bijzondere klantervaring draag je bij aan een betere klantbeleving en bouw je op een onderscheidende manier aan een loyale vaste klantenkring. Wat maakt een klantervaring bijzonder? Een bijzondere klantervaring is onderscheidend en consistent. Een bijzondere klantervaring sluit aan op klantverwachtingen en overtreft in het leveren van een naadloze klantbeleving in de hele klantreis. Hierbij speelt de omgeving een rol, De snelheid en het gemak dat klanten ervaren bij het online kopen van een boek verwachten ze ook bij andere digitale aankopen. Maar ook de ervaring als iets niet goed gaat, klanten ontevreden zijn over je product of de wijze waarop ze dit hebben ontvangen. Een ontmoedigingsbeleid in de vorm van chatbots, eindeloze keuzemenu's, lange wachttijd of moeilijk te vinden klantcontact gegevens doen al je inspanningen en positieve aankoopervaring teniet. Ken je klant Hoe weet je wat je klanten verwachten? Welke doelen willen ze bereiken bij de oriëntatie of aankoop van jouw product of service? In welke mate lukt dit met de services zoals jij biedt? Betrek je je klant en vraag je naar hun ervaringen, verwachtingen of doelen? Breng je de klantervaring in kaart met customer journey mappen? Of alleen het proces waarin je je product of service aanbiedt? Met de komst van data en meer mogelijkheden om data te transformeren naar inzichten kom je een heel eind mits je data combineert met kwalitatieve inzichten uit gesprekken, doorvragen, observeren op het juiste moment en communicatie met je klant.. Wat is Customer Journey Mappen? Customer Journey mappen is geen marketing tool of procesbeschrijving. Met Customer Journey mappen krijg je een beter begrip en gedetailleerd inzicht in wat je klanten verwachten, denken en ervaren in de hele klantreis. Door te begrijpen waar pijnpunten zitten kan je heel gericht de klantreis verbeteren. Waarom een klantreis vaak eindigt in kantoorkunst Met customer journey mappen breng je de klantreis in kaart via een gedetailleerde illustratie. Het is een creatief proces dat je vaker moet herhalen om je processen te redesignen. Met als resultaat concrete verbeterideeën die zorgen voor een betere klantervaring in de hele klantreis. Vaak eindigt het customer journey mappen met het visuele plaatje .. trots en blij dat inzichten zijn vergaard en teams snappen hoe de klantreis eruit ziet, eindigt het aan de muur. Customer Journey mappen is echter niet bedoeld als kantoorkunst .. het levert pas wat op als je de klantreis redesignt met je verbeterideeën ... en de effecten inzichtelijk maakt. , Zo maak je van kantoorkunst klantbeleving Customer Journey mappen is een leeroefening. Door multidisciplinair de klantreis te onderzoeken waar interne processen en klantervaring elkaar versterken danwel afzwakken, ontstaat een gedeeld begrip in je bedrijf ten aanzien van de klantervaring. En waar en hoe medewerkers samen het verschil kunnen maken. Een goede klantervaring is niet iets van de sales of marketing afdeling alleen. Een goede klantervaring is de optelsom van de inspanning van al je medewerkers. Elke dag weer. Dat samen beseffen geeft de energie en betrokkenheid om samen de schouders onder het consistent en uniek leveren van je belofte in elke interactie, op elk moment weer.. Vijf principes Begrijp de klantbeleving . Je kunt niet iets veranderen als je niet begrijpt wat de huidige klantbeleving is. Customer journey mapping helpt je de klantbeleving beter te begrijpen. De maps laten zien wat goed gaat maar ook de bestaande pijnpunten zien en daarmee de verbeterkansen. Design op basis van de gewenste klantbeleving . Door te begrijpen waar je het verschil kunt maken in de klantbeleving en de prioritering daarin, lukt het ook om je service te verbeteren of vernieuwen. Implementeer en activeer nieuwe klantervaringen . Met de inzichten kan je ook nieuwe ervaringen toevoegen in een bestaande klantreis die bijdragen aan positievere klantbeleving in de hele klantreis. Communiceer de verbeteringen . Zowel intern als extern naar je klant. Laat zien wat je hebt gehoord en gedaan met de klantfeedback. Deze inzichten zijn goed te gebruiken bij het trainen van je medewerkers, onboarden van nieuw personeel of cultuurveranderinterventies. Zorg dat iedereen in je bedrijf zich committeert . Gebruik de klantreis inzichten om van Board level tot werkvloer commitment te krijgen op de voorgenomen verbeteringen in de klantreis. Help medewerkers om de klantbeleving te begrijpen en te verbeteren. Je ziet, het vraagt om continu inspanning om de klantervaring in de hele klantreis te verbeteren of vernieuwen. Laat je niet ontmoedigen. Het is ook een leerzaam, leuk en heel dankbaar proces. Omdat je echt de dialoog aangaat met je klanten, je medewerkers betrekt en enthousiasmeert om samen het verschil te maken in het leveren van jouw klantbelofte!